Η Ιστορική Αξία και το Αποτύπωμα του Βιβλίου «ΑΠΟΕΛ 1926 – 2026, 100 χρόνια ΘΡΥΛΟΣ»

Το βιβλίο ΑΠΟΕΛ 1926 – 2026, 100 χρόνια ΘΡΥΛΟΣ» και το ομώνυμο φωτογραφικό λεύκωμα, παρουσιάζουν με βαθύ σεβασμό απέναντι στο μεγαλείο του Συλλόγου και με πλήρη συναίσθηση της ευθύνης που συνεπάγεται η καταγραφή ενός ολόκληρου αιώνα ιστορίας, τα σημαντικότερα γεγονότα και τα πρόσωπα που σφράγισαν την πορεία του ΑΠΟΕΛ μας από την ίδρυσή του έως το περασμένο καλοκαίρι.

Έχουν μέχρι σήμερα πωληθεί περισσότερα από 1000 αντίτυπα και όλα δείχνουν ότι ανήμερα των γενεθλίων του Θρύλου μας, θα πλησιάσουμε στην εξάντληση και των 1926 αντιτύπων των 2 επετειακών εκδόσεων που διατίθενται μαζί στην τιμή των 110 ευρώ. Θα είναι για τον Σύλλογο μας πολύ σημαντικά τα έσοδα που θα δώσουν ανάσες και θα συμβάλουν στην ολοκλήρωση της ανακαίνισης του οικήματος μας.

Ακολουθεί η ομιλία του Γιώργου Παττίχη, Υπεύθυνου – συντονιστή της έκδοσης του βιβλίου, στην εκδήλωση παρουσίασης των επετειακών εκδόσεων. Ζητήσαμε και τις άλλες τρεις ομιλίες και μέχρι την Κυριακή θα σας τις παρουσιάσουμε.

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, κυρίες και κύριοι,

Υπάρχουν Σύλλογοι που έχουν συχνά επιτυχίες και κατακτούν τίτλους. Υπάρχουν και Σύλλογοι που γράφουν ιστορία. Από την πρώτη ημέρα της ύπαρξής του, ο ΑΠΟΕΛ γράφει ιστορία.

Σας καλωσορίζω σε μια βραδιά όπου ο χρόνος σταματά για να υποκλιθεί στο μεγαλείο ενός Συλλόγου, που μέσα από την δράση του, τους αγώνες, τις θυσίες και τα επιτεύγματά του, η ίδια η ιστορία τον ανέδειξε σε ΘΡΥΛΟ, τον καθιέρωσε ως τον ενδοξότερο και ιστορικότερο σύλλογο της Κύπρου, έναν σύλλογο πολυνίκη και έναν από τους σημαντικότερους συλλόγους του Ελληνισμού!

Βρισκόμαστε εδώ, όχι απλώς για να παρουσιάσουμε ένα ιστορικό βιβλίο, αλλά για να ψηλαφήσουμε τους χτύπους της καρδιάς ενός Θρύλου. Να θυμηθούμε πώς ένας Αθλητικός Σύλλογος εξελίχθηκε, μέσα σε έναν αιώνα, σε σύμβολο του κυπριακού Ελληνισμού και σε φαινόμενο που συγκλονίζει και εμπνέει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.

Σήμερα, 33 μέρες πριν τα 100 γενέθλια του ΑΠΟΕΛ, παραδίδουμε το αποτύπωμα μιας πορείας που ξεκίνησε ως αθλητική ανάγκη και εξελίχθηκε σε κοινωνικό και εθνικό φαινόμενο.

Τι σημαίνει ΑΠΟΕΛ: Ιδέες, Αξίες και Ιδανικά

Για τις γενιές των ΑΠΟΕΛιστών, ο ΑΠΟΕΛ είναι πολύ περισσότερα από τους τίτλους, τις διακρίσεις και τις αθλητικές του επιτυχίες. Είναι οι ιδέες, οι αξίες και τα ιδανικά που εκφράζει με συνέπεια από την ημέρα της ίδρυσής του, στις 8 Νοεμβρίου 1926. Από την πρώτη στιγμή της ύπαρξής του ξεχώρισε ως ο μεγάλος πρωταγωνιστής του κυπριακού αθλητισμού και, μέσα από τα σπουδαία επιτεύγματα και τους ανεπανάληπτους άθλους του, γιγαντώθηκε, δοξάστηκε και αναδείχθηκε σε Θρύλο. Έπειτα από εκατό χρόνια δοκιμασιών, αγώνων, θυσιών και μοναδικών επιτευγμάτων, η ίδια η Ιστορία τού απέδωσε αυτόν τον τίτλο.

Η ίδρυσή του υπήρξε έκφραση της ανάγκης των Ελλήνων της Λευκωσίας να αποκτήσουν έναν Σύλλογο που θα τους εκπροσωπεί και θα εκφράζει τα ιδανικά και τις αξίες τους. Στη διαδρομή ενός αιώνα ο ΑΠΟΕΛ εξελίχθηκε σε εθνική έπαλξη, με σπουδαία κοινωνική, πολιτιστική και αθλητική προσφορά στον τόπο μας. Από την αφετηρία της πορείας του έως σήμερα παραμένει θεματοφύλακας των ιδεωδών του κυπριακού Ελληνισμού.

Πρώτοι και στις Εθνικές επάλξεις

Πρώτα στους αθλητικούς στίβους, αλλά πρώτα και στις εθνικές επάλξεις, τα παιδιά του ΑΠΟΕΛ δήλωναν πάντα "παρών".

Η ιστορία του Συλλόγου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους αγώνες και τις θυσίες του Ελληνισμού της Κύπρου. Διαμέσου των δεκαετιών ο ΑΠΟΕΛ υπήρξε εθνική έπαλξη. Έπαλξη των αγώνων του αλύτρωτου κυπριακού Ελληνισμού και θεματοφύλακας των ιδεωδών του.

Από τα Οκτωβριανά του 1931, στον Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ, στα γεγονότα της Τουρκοανταρσίας του 1963 και στην τουρκική εισβολή του 1974, τα παιδιά του ΑΠΟΕΛ ήταν πάντοτε παρόντα, υπερασπιζόμενα τα ιερά και τα όσια της πατρίδας μας.

Ο κατάλογος των ηρώων μας που προέρχονται από τις τάξεις του ΑΠΟΕΛ, είναι μακρύς και θαυμαστός. Από τον ποδοσφαιριστή της εφηβικής ομάδας του ΑΠΟΕΛ.

Ονούφριο Κληρίδη, πρώτο νεκρό των γεγονότων τον Οκτώβριο του1931, στο πρώτο απελευθερωτικό κίνημα των Ελλήνων της Κύπρου εναντίον της βρετανικής αποικιοκρατίας, στον λεβέντη αθλητή του ΑΠΟΕΛ Μιχαλάκη Καραολή που σαν Αρχάγγελος της λευτεριάς βάδισε προς την αγχόνη τραγουδώντας για την Ένωση, την Ελλάδα, την Ελευθερία, γράφοντας με τη θυσία του μίαν από τις λαμπρότερες σελίδες της ιστορίας του Συλλόγου και του Ελληνισμού της Κύπρου.

Την σκυτάλη πήρε ο Χαράλαμπος Μούσκος, ο πρώτος αγωνιστής που βγήκε αντάρτης για να αποφύγει τη σύλληψη και ο πρώτος που έπεσε πολεμώντας.

Ακολούθησε ο Μάρκος Δράκος, μεγάλη μορφή του αγώνα και στενός συνεργάτης του Αρχηγού της ΕΟΚΑ Διγενή. Οι συναγωνιστές του τον αγαπούσαν και τον σέβονταν, οι Άγγλοι τον έτρεμαν για την δράση του στα βουνά του Κύκκου.

Από τις τάξεις του ΑΠΟΕΛ προερχόταν και ο  αθλητής στίβου Παντελής Κατελάρης, που θυσίασε την ζωή του για την ελευθερία και την Ένωση. Παιδί του ΑΠΟΕΛ και ο μαθητής Μάκης Γεωργάλλας ο οποίος φοιτούσε στην έκτη τάξη του Παγκυπρίου Γυμνασίου, πρωτοστατούσε στις μαχητικές διαδηλώσεις και με το παράδειγμά του ενέπνεε τους μικρότερους του.

Αισθητή επίσης ήταν η συμμετοχή του ΑΠΟΕΛ και στο διακοινωτικό αγώνα του 1963. Το οίκημα του σωματείου, που βρισκόταν στην οδό Λεωνίδου, μετατράπηκε σε οπλοστάσιο και ορμητήριο του αγώνα. Πολλά μέλη του ΑΠΟΕΛ έδωσαν τη ζωή τους στην πρώτη γραμμή των μαχών κατά των Τούρκων. Έτσι, ένας άλλος μακρύς κατάλογος ηρώων προστέθηκε στο ηρώο του ΑΠΟΕΛ: Αντώνης Ιωάννου, Λεύκος Αναστασιάδης, Φίλιππος Χ"Γεωργίου, Γιαννάκης Αεροπόρος, Ευάγγελος Παύλου, Κωστάκης Πατσαλίδης είναι μερικά από τα μέλη και τους φίλους του ΑΠΟΕΛ που θυσίασαν τη ζωή τους αγωνιζόμενοι κατά των Τούρκων.

Τα παιδιά του ΑΠΟΕΛ πολέμησαν και στον αγώνα κατά των Τούρκων εισβολέων το καλοκαίρι του 1974. Τρία από τα εκλεκτότερα μέλη του ΑΠΟΕΛ έπεσαν μαχόμενοι προσπαθώντας να σταματήσουν τους βάρβαρους εισβολείς.

Ο καλαθοσφαιριστής Γιαννάκης Μαύρος, έπεσε στο πεδίο της μάχης, όπως και ο πρωταθλητής στην επιτραπέζια αντισφαίριση, Μιχαλάκης Ζαμπάς, ανθυπίλαρχος των τεθωρακισμένων. Ο Υποστράτηγος Τάσος Μάρκου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και Έφορος ποδοσφαίρου του ΑΠΟΕΛ, αποτελεί μία από τις εμβληματικότερες μορφές των αγώνων για την ελευθερία της Κύπρου. Ήταν παρών σε όλα τα μεγάλα καλέσματα της πατρίδας: στον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα του 1955–1959, στις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963–64 και στην τουρκική εισβολή του 1974.

Κατά τη δεύτερη φάση της εισβολής, τον Αύγουστο του 1974, αρνήθηκε να εγκαταλείψει τη Μια Μηλιά. Σαν νέος Λεωνίδας, έμεινε μαζί με τα παλικάρια του και πολέμησε μέχρι τέλους, γράφοντας με τη στάση και τη θυσία του μία από τις ηρωικότερες σελίδες της σύγχρονης ιστορίας μας.

Το προσωνύμιο "Θρύλος" δεν χαρίστηκε στον ΑΠΟΕΛ. Κερδήθηκε βήμα-βήμα, μέσα από αγώνες, αίμα, θυσίες, μέσα από το ήθος των ανθρώπων του και μέσα από την ακλόνητη πίστη ότι ο αθλητισμός είναι παιδεία, είναι πολιτισμός, είναι ελευθερία.

Αυτή η εκατοντάχρονη πορεία είναι μια ζωντανή κληρονομιά που καθορίζει το ποιοι είμαστε και δείχνει τον δρόμο για το πού θέλουμε και πρέπει να πάμε. Να ανέβουμε τα σκαλοπάτια που παν στην Λευτεριά.

Έτσι έγινε Θρύλος

Σε αγωνιστικό επίπεδο, ο ΑΠΟΕΛ αποτελεί τον πολυνίκη του κυπριακού ποδοσφαίρου. Με 29 πρωταθλήματα και 21 Κύπελλα, κατέχει τα σημαντικότερα ρεκόρ του αθλήματος και συνεχίζει να γράφει ιστορία. Η ευρωπαϊκή του πορεία ξεπέρασε προ πολλού τα όρια της Κύπρου. Με 248 συμμετοχές στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, τέσσερις παρουσίες στους ομίλους του UEFA Champions League, τέσσερις στους ομίλους του UEFA Europa League και μία στο UEFA Conference League, ο ΑΠΟΕΛ κατέκτησε τον σεβασμό ολόκληρης της ποδοσφαιρικής Ευρώπης. Το 2012 πραγματοποίησε μίαν από τις μεγαλύτερες υπερβάσεις στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, φτάνοντας πανάξια μέχρι τα προημιτελικά του UEFA Champions League.

Υπήρξε, παράλληλα, ο πρωτοπόρος Σύλλογος σε πάμπολλα αθλήματα και αθλητικές δραστηριότητες, συμβάλλοντας τα μέγιστα στη διαμόρφωση του οικοδομήματος του κυπριακού αθλητισμού. Διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό και καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αθλητικής ταυτότητας της Κύπρου.

Η εκατοντάχρονη πορεία του δεν υπήρξε ποτέ εύκολη. Αντιμετώπισε δυσκολίες, δοκιμάστηκε και πέρασε περιόδους έντονης κρίσης. Κάθε φορά, όμως, έβρισκε τη δύναμη να σταθεί ξανά όρθιος. Και σήμερα, αντλώντας δύναμη από τον μοναδικό κόσμο του, ανασυγκροτείται και ατενίζει με αισιοδοξία τη δεύτερη εκατονταετία της ιστορίας του.

Τιμή και μεγάλη ευλογία

Η ανάληψη της ευθύνης για την επιμέλεια και ολοκλήρωση αυτού του έργου αποτελεί για εμένα ύψιστη τιμή και μεγάλη ευλογία. Επέλεξα τη δημοσιογραφία, γιατί ήθελα να βρίσκομαι καθημερινά κοντά στο μεγάλο μου πάθος και να υπηρετώ το μεγαλείο, τις αξίες και τα ιδανικά του ΑΠΟΕΛ. Για μένα ο ΑΠΟΕΛ είναι η δεύτερη οικογένειά μου. Είναι τρόπος ζωής. Είναι μια σημαία που κυματίζει στον ψηλότερο ιστό της καρδιάς μου. Και πάνω απ' όλα είναι η Ελλάδα· ό,τι πιο όμορφο και πιο αληθινό αγαπήσαμε.

Να μου επιτρέψετε μια σύντομη, προσωπική αναφορά, που θέλω να κάνω, όχι από εγωισμό αλλά για να μοιραστώ μαζί σας την συγκίνηση από τα τόσα έντονα συναισθήματα που με πλημυρίζουν.

Μυήθηκα στον ΑΠΟΕΛισμό, από μικρό παιδί. Στα 16 μου χρόνια, μαθητής του Λυκείου, είχα δική μου, ολοσέλιδη στήλη, στην εβδομαδιαία εφημερίδα τα «Γαλαζοκίτρινα Νέα». Για 25 χρόνια ήμουν εκδότης της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Τα νέα του Θρύλου» και στην συνέχεια του εβδομαδιαίου περιοδικού «ΘΡΥΛΟΣ». Για εμένα, όπως και για πολλούς άλλους, ο ΑΠΟΕΛ δεν είναι κομμάτι της ζωής μου. Είναι η ζωή μου όλη.

Η έρευνα και η κατάθεση μας

Η συγγραφική ομάδα ανέλαβε αυτό το έργο με βαθύ σεβασμό απέναντι στο μεγαλείο του Συλλόγου και με πλήρη συναίσθηση της ευθύνης που συνεπάγεται η καταγραφή ενός ολόκληρου αιώνα ιστορίας. Εργαστήκαμε με επιμονή και συνέπεια, αναζητώντας τις πρωτογενείς πηγές και διασταυρώνοντας κάθε διαθέσιμο στοιχείο, ώστε να αποδώσουμε με ακρίβεια τα σημαντικότερα γεγονότα και τα πρόσωπα που σφράγισαν την πορεία του ΑΠΟΕΛ από την ίδρυσή του έως το περασμένο καλοκαίρι.

Η πολύχρονη έρευνά μας έφερε στο φως άγνωστες πτυχές της ιστορίας του Συλλόγου, ιδιαίτερα για τις πρώτες δεκαετίες της ζωής του. Εντοπίσαμε πολύτιμο αρχειακό υλικό, αποκαταστήσαμε ιστορικές ανακρίβειες και παρουσιάζουμε, για πρώτη φορά, γεγονότα, τεκμήρια και φωτογραφίες που δεν είχαν έως σήμερα δημοσιευθεί.

Το βιβλίο των 596 σελίδων που έχω την τιμή να σας παρουσιάζω, δεν είναι σε καμία περίπτωση, μια απλή ή στεγνή καταγραφή αγώνων, σκορ και αποτελεσμάτων. Είναι ένα έργο ζωής, μια βαθιά επιστημονική, ιστορική και δημοσιογραφική κατάθεση που χρειάστηκε αμέτρητες ώρες έρευνας, διασταύρωσης στοιχείων και αναδίφησης σε κιτρινισμένα, ξεχασμένα αρχεία, ώστε να μείνει αναλλοίωτη η αλήθεια στον χρόνο.

Στις σελίδες του, το βιβλίο ξετυλίγει το νήμα της ιστορίας, χωρισμένο σε κεφάλαια που φωτίζουν κάθε πτυχή του συλλόγου:

Τα πρώτα χρόνια: Η γέννηση μέσα σε δύσκολες εποχές, η καθιέρωση και οι πρώτες μεγάλες επιτυχίες που έβαλαν τα θεμέλια ολόκληρου του κυπριακού αθλητισμού.

Η κοινωνική και εθνική προσφορά: Η ενεργός συμμετοχή των αθλητών και μελών του συλλόγου στους απελευθερωτικούς αγώνες της Κύπρου. Η μνήμη των ηρώων μας που άφησαν τα γήπεδα και τη γαλαζοκίτρινη φανέλα για να περάσουν στο πάνθεον των αθανάτων.

Η εγχώρια κυριαρχία: Η ιστορική τεκμηρίωση του πώς ο ΑΠΟΕΛ έγινε ο απόλυτος πολυνίκης του τόπου, όχι μόνο στο ποδόσφαιρο, αλλά και στην καλαθόσφαιρα, την πετόσφαιρα, στον στίβο, στην ποδηλασία, στην Επιτραπέζια αντισφαίριση, στο ποδόσφαιρο σάλας και σε όλα τα τμήματα που κράτησαν ψηλά τη σημαία του σωματείου.

Το έπος της Ευρώπης: Η ανάδυση του συλλόγου στην Ευρωπαική - παγκόσμια σκηνή, με αποκορύφωμα τις μυθικές, ανεπανάληπτες πορείες στο Champions League και το Europa League, που ανάγκασαν ολόκληρη την αθλητική Ευρώπη να υποκλιθεί.

Οι Θρύλοι: Κάθε σελίδα αυτού του βιβλίου είναι ένας φόρος τιμής. Ένας φόρος τιμής στους ιδρυτές, στους πρωτοπόρους, στους μεγάλους ευεργέτες, αλλά κυρίως στις εμβληματικές μορφές - αρκετές από τις οποίες λαμπρύνουν με την παρουσία τους τη σημερινή βραδιά -  που κατέθεσαν τη νιότη και την ψυχή τους για τη γαλαζοκίτρινη ασπίδα.

Η Ιστορική Αξία και το Αποτύπωμα του Βιβλίου

Το βιβλίο που σας παρουσιάζουμε δεν μπαίνει μόνο στην κατηγορία της Αθλητικής ιστορίας. Αποτελεί ένα πολύτιμο κειμήλιο για την ίδια την νεότερη ιστορία της Κύπρου. Μέσα από την πορεία του Συλλόγου, ο αναγνώστης παρακολουθεί την εξέλιξη της Λευκωσίας, τις κοινωνικές αλλαγές του νησιού μας, τις δυσκολίες και τις θριάμβους ενός ολόκληρου λαού στον 20ο  και 21ον αιώνα.

Αυτό το βιβλίο είναι ο συνδετικός κρίκος των γενεών. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι παλαιότεροι θα θυμηθούν τις ρίζες τους και οι νεότεροι θα διδαχθούν το μέγεθος της ευθύνης που κουβαλούν. Γιατί το να είσαι ΑΠΟΕΛ δεν είναι μια απλή προτίμηση· είναι μια βαριά κληρονομιά, και αυτό το βιβλίο την καταγράφει με απόλυτο σεβασμό και δημοσιογραφική εγκυρότητα.

Τα επόμενα 100 χρόνια

«Κυρίες και κύριοι, ένας σύλλογος που κλείνει έναν αιώνα ζωής δεν κοιτάζει μόνο πίσω. Κοιτάζει με αυτοπεποίθηση μπροστά. Το βιβλίο "ΑΠΟΕΛ 1926–2026, 100 χρόνια Θρύλος" δεν είναι το κλείσιμο ενός κύκλου, αλλά η φωτεινή αφετηρία του επόμενου. Είναι η πυξίδα για τα εκατό χρόνια που έρχονται.

Όταν τα παιδιά μας και τα παιδιά των παιδιών μας θα ανοίγουν αυτές τις 596 σελίδες, δεν θα μαθαίνουν μόνο την καταξίωση του πολυνίκη Συλλόγου. Θα μαθαίνουν πώς να μην τα παρατούν ποτέ. Θα μαθαίνουν τι σημαίνει υπερηφάνεια, τι σημαίνει αντοχή στις δυσκολίες, τι σημαίνει να πέφτεις και να βρίσκεις την δύναμη να σηκώνεσαι πάντα πιο δυνατός, πάντα κοιτάζοντας μπροστά και ψηλά, ψηλότερα κάθε φορά.

Ευελπιστούμε ότι το βιβλίο «ΑΠΟΕΛ 1926–2026, 100 χρόνια Θρύλος» θα αποτελέσει έργο αναφοράς για κάθε φίλο του Συλλόγου και πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο για κάθε ερευνητή του κυπριακού αθλητισμού. Ένα βιβλίο που θα βοηθήσει τις παλαιότερες γενιές να θυμηθούν και τις νεότερες να γνωρίσουν πώς ένας αθλητικός Σύλλογος, μέσα από τις αξίες, τους αγώνες και τα επιτεύγματά του, αναδείχθηκε σε σύμβολο και απέκτησε, δικαιωματικά, το προσωνύμιο ΘΡΥΛΟΣ.

Με επιμονή και συνέπεια

Η συγγραφική ομάδα ανέλαβε αυτό το έργο με βαθύ σεβασμό απέναντι στο μεγαλείο του Συλλόγου και με πλήρη συναίσθηση της ευθύνης που συνεπάγεται η καταγραφή ενός ολόκληρου αιώνα ιστορίας. Εργαστήκαμε με επιμονή και συνέπεια, αναζητώντας τις πρωτογενείς πηγές και διασταυρώνοντας κάθε διαθέσιμο στοιχείο, ώστε να αποδώσουμε με τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια τα σημαντικότερα γεγονότα και τα πρόσωπα που σφράγισαν την πορεία του ΑΠΟΕΛ από την ίδρυσή του έως το καλοκαίρι του 2026.

Η πολύχρονη έρευνά μας έφερε στο φως άγνωστες πτυχές της ιστορίας του Συλλόγου, ιδιαίτερα για τις πρώτες δεκαετίες της ζωής του. Εντοπίσαμε πολύτιμο αρχειακό υλικό, αποκαταστήσαμε ιστορικές ανακρίβειες και παρουσιάζουμε, για πρώτη φορά, γεγονότα, τεκμήρια και φωτογραφίες που δεν είχαν έως σήμερα δημοσιευθεί.

Ευελπιστούμε ότι το βιβλίο «ΑΠΟΕΛ 1926–2026, 100 χρόνια Θρύλος» θα αποτελέσει έργο αναφοράς για κάθε φίλο του Συλλόγου και πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο για κάθε ερευνητή του κυπριακού αθλητισμού. Ένα βιβλίο που θα βοηθήσει τις παλαιότερες γενιές να θυμηθούν και τις νεότερες να γνωρίσουν πώς ένας αθλητικός Σύλλογος, μέσα από τις αξίες, τους αγώνες και τα επιτεύγματά του, αναδείχθηκε σε σύμβολο και απέκτησε, δικαιωματικά και πανάξια, το προσωνύμιο ΘΡΥΛΟΣ.

Ευχαριστίες

Θέλω να εκφράσω τα θερμά μου συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές, τους ερευνητές, τους συγγραφείς και τη διοίκηση που έκαναν αυτό το εκδοτικό έργο πραγματικότητα. Παραδίδουμε, πιστεύω, ένα έργο αντάξιο της λάμψης του ΑΠΟΕΛ και της 100χρονης κληρονομιάς του.

Θα ήταν παράλειψή μου να μην ευχαριστήσω τον τέως Πρόεδρο του Σωματείου ΑΠΟΕΛ, Κυριάκο Ζιβανάρη, για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε, αναθέτοντάς μου την επιμέλεια της έκδοσης. Θερμές ευχαριστίες οφείλω, στον πρόεδρο του Σωματείου μας, τον γιατρό Κώστα Σχίζα για την πολύτιμη συμβολή, τη συνεργασία και τη διαρκή στήριξή του στην ολοκλήρωση αυτού του έργου. Όταν προς το τέλος προέκυψαν κάποια σοβαρά εμπόδια, ο Γιατρός δεν έχασε την πίστη του σε εμάς και δήλωνε πάντα σίγουρος για την επιτυχία της κοινής μας προσπάθειας.

Η συντακτική ομάδα

Επιτρέψετε μου στο σημείο αυτό,  να αναφερθώ ξεχωριστά και να σας παρουσιάσω την συντακτική ομάδα.

Αρχίζω από τον Σάββα Κοσιάρη ο οποίος βοήθησε στην παρουσίαση της πλούσιας κοινωνικής και πολιτιστικής προσφοράς του ΑΠΟΕΛ.

Εξαιρετική δουλειά έκανε ο Μουσειολόγος Μάριος Ταλιώτης ο οποίος έγραψε και επιμελήθηκε το πρώτο μεγάλο κεφάλαιο που αφορά στην Ίδρυση του ΠΟΕΛ, στην μετονομασία του σε ΑΠΟΕΛ και στην κοινωνική, πολιτιστική, Εθνική προσφορά του Συλλόγου. Το κεφάλαιο αυτό περιέχει πολλά αποκαλυπτικά στοιχεία και γεγονότα που δεν ήταν ευρέως γνωστά.

Κανένας άλλος συντάκτης δεν γνωρίζει τόσο καλά την ιστορία της Καλαθόσφαιρας όσο ο συγγραφέας πολλών βιβλίων, Πέτρος Χατζηχριστοδούλου που σε 86 σελίδες παρουσιάζει αναλυτικά την πορεία του καλαθοσφαιρικού ΑΠΟΕΛ.

Ο πιο καταρτισμένος δημοσιογράφος σε θέματα Πετόσφαιρας, ο έμπειρος Ιάκωβος Κακουρής, έγραψε και επιμελήθηκε του αφιερώματος στο Πετοσφαιρικό ΑΠΟΕΛ.

Το δεύτερο μεγαλύτερο κεφάλαιο - ενότητα στο Βιβλίο, αφορά στους Ευρωπαϊκούς άθλους του ΑΠΟΕΛ. Τα κείμενα έγραψαν οι Κώστας Αθανασίου και Μικαέλο Παπαδάκης. Σε 90 σελίδες προσπάθησαν να χωρέσουν ένα όμορφο ταξίδι στην… αιωνιότητα.

Ένας ακόμα, πολύ έμπειρος δημοσιογράφος, ο Γιώργος Κυριάκου έγραψε για όλα τα υπόλοιπα αθλήματα και τα περισσότερα κείμενα για τις θρυλικές μορφές αλλά και τους προέδρους του Σωματείου και της Εταιρείας.

Ο στατιστικολόγος Γιώργος Στεφανίδης είχε πολύτιμη συμβολή στην εξεύρεση πολλών στατιστικών στοιχείων που έλειπαν από τις πρώτες δεκαετίες μέχρι το 1960. Μας παρέδωσε συμπληρωμένους πίνακες με τους πρώτους σε συμμετοχές, τέρματα αλλά και τους πρώτους σε κατακτήσεις τίτλων.

Ο νεαρότερος στην συντακτική ομάδα είναι ο Γιάννης Θεοδωρίδης ο οποίος ανταποκρίθηκε με συνέπεια και ενθουσιασμό σε ότι του ζήτησα. Η βοήθεια του ήταν πολύτιμη.

Θα ευχαριστήσω και τρεις ειδικούς συνεργάτες μας.

Ο Γιώργος Μελετίου συνέβαλε στην διόρθωση λαθών που υπήρχαν στις πρώτες, δύσκολες δεκαετίες με τα ελλειπή στοιχεία, ενώ μας παραχώρησε κομμάτι, από το πλούσιο αρχείο του.

Ο Μίκης Ιωάννου έγραψε το κεφάλαιο για τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Φιλάθλων ΑΠΟΕΛ, για τους οργανωμένους οπαδούς και την δράση τους. Την ψυχή και την δύναμη του ΑΠΟΕΛ.

Ο τρίτος ειδικός συνεργάτης, δυστυχώς δεν βρίσκεται ανάμεσα μας. Πριν 2 χρόνια ζήτησα από τον Δημήτρη Δημητρίου να γράψει το αφιέρωμα στο Έπος της Α’ Εθνικής κατηγορίας. Μου είπε ότι θα το έκανε αμισθί εις μνήμη του πατέρα του Ανδρέα Παφίτη, ενός αγνού ΑΠΟΕΛίστα. Ο Δημήτρης έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 11 Μαΐου 2026, σε ηλικία 65 ετών. Σε ευχαριστούμε φίλε.

Πολύ περισσότερα από την σελίδωση του Βιβλίου έκανε ο για πολλά χρόνια συνεργάτης μου στο περιοδικό «ΘΡΥΛΟΣ», Βάσος Βλάχος. Τον ευχαριστώ για την υπομονή και την καλοσύνη του. Η συμβολή του στην ολοκλήρωση της έκδοσης ήταν καθοριστική.

Την διόρθωση των κειμένων είχε ο γνωστός σε όλους σας λογοτέχνης, Μιχάλης Παπαδόπουλος. Τον τελευταίο μήνα χρειαστήκαμε και την συνδρομή του φιλόλογου Κυριάκου Χατζηπολυκάρπου.

Οι φωτογράφοι

Στο βιβλίο και στο φωτογραφικό λεύκωμα δημοσιεύσαμε πέραν των 1200 φωτογραφιών, αρκετές από τις οποίες θα δείτε για πρώτη φορά. Ευχαριστούμε θερμά το Πρακτορείο Savvides Press, με τα αδέρφια Σάκη και Νίκο Σαββίδη και τους Κώστα Σχίζα, Γιώργο Στεφανίδη, Βάσο Βλάχο, Γιώργο Μιχαήλ, Γιώργο Παπαπέτρου και Όμηρο Δημητρίου που μας έδωσαν φωτογραφίες από τα προσωπικά τους αρχεία. Ο Όμηρος μας βοήθησε και με άλλους τρόπους.

Οι μεγάλες μορφές

Κλείνοντας, στρέφω το βλέμμα σε εσάς, τις εμβληματικές μορφές του συλλόγου, και στους φίλους που γεμίσατε αυτή την αίθουσα. Ο ΑΠΟΕΛ δεν είναι οι πολλές, μεγάλες επιτυχίες του. Ο ΑΠΟΕΛ, είναι οι άνθρωποι του, οι θρύλοι του, ο κόσμος του, όλοι εσείς. Είναι οι αναμνήσεις σας, οι θυσίες σας, τα δάκρυα χαράς και λύπης. Είναι οι αξίες και τα ιδανικά του.

Να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη, να εμπνεύσουν τις νέες γενιές

Αν τα 2 έργα που ετοιμάσαμε καταφέρουν να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη, να εμπνεύσουν τις νέες γενιές και να μεταδώσουν το μεγαλείο αυτού του Συλλόγου, τότε ο σκοπός μας θα έχει εκπληρωθεί.

Ο αναγνώστης θα κάνει ένα νοσταλγικό και γοητευτικό ταξίδι στο χρόνο. Θα βιώσει, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου, μοναδικές στιγμές από την απαράμιλλη ιστορία του ΑΠΟΕΛ. Θα βιώσει την αιώνια διαδρομή ενός Θρύλου.

Αν το επετειακό αυτό βιβλίο καταφέρει να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη, να εμπνεύσει τις νέες γενιές και να μεταδώσει το μεγαλείο αυτού του Συλλόγου, τότε ο σκοπός αυτής της έκδοσης θα έχει εκπληρωθεί.

Ένας αιώνας δόξας. Ένας αιώνας αγώνων. Εκατό χρόνια Θρύλος. Και το ταξίδι συνεχίζεται αιώνια.

Θα κλείσω την ομιλία μου με τους στίχους του
Ύμνου του ΑΠΟΕΛ, που με εκφράζουν απόλυτα:

Στρατός γαλαζοκίτρινος, δόξα, τιμή προγόνων

πατρίδας χρώματα ιερά, μπροστάρης των αγώνων

Εμπρός παιδιά του ΑΠΟΕΛ, των Ακριτών εγγόνια

χορός της νίκης να στηθεί σε μαρμαρένια αλώνια (δις).

Ψηλά ψηλότερα ο Θρύλος, γενιές γενιών μαζί

το ΑΠΟΕΛ είναι ΙΔΕΑ, αθάνατο θα ΖΕΙ

Περνούν γαλαζοκίτρινοι και στρώθηκαν οι δάφνες

της δόξας σήμαντρα ηχούν, κτυπάνε οι καμπάνες (δις)

Ψηλά ψηλότερα ο Θρύλος, οι Έλληνες μαζί

το ΑΠΟΕΛ είναι ΙΔΕΑ, αθάνατο θα ΖΕΙ!

Zήτω ο ΑΠΟΕΛ!